رفتن به محتوای اصلی
مقاله تخصصی

سیستم تهویه و سرمایش ذخیره‌ساز BESS؛ بار HVAC، دما، رطوبت و تلفات انرژی

محاسبه بار سرمایش و گرمایش کانتینر BESS، اثر دمای سلول و رطوبت بر ایمنی و عمر و مصرف برق سامانه‌های کمکی.

بازدید: ۳ تاریخ انتشار: ۶ دقیقه مطالعه دقیقه

خلاصه فنی

محاسبه بار سرمایش و گرمایش کانتینر BESS، اثر دمای سلول و رطوبت بر ایمنی و عمر و مصرف برق سامانه‌های کمکی.

چرا HVAC جزء مؤثر عملکرد BESS است؟

کانتینر ذخیره‌ساز فقط مجموعه‌ای از رک‌های باتری نیست. سلول، ماژول، BMS، کابل، تابلو DC، سامانه تبدیل توان و تجهیزات کمکی گرما تولید می‌کنند و هوای محیط نیز از جداره به داخل بار حرارتی وارد می‌کند. خارج شدن سلول از محدوده دمایی مجاز می‌تواند به کاهش توان، توقف یا افزایش سرعت فرسودگی منجر شود.
محدوده مجاز دما و رطوبت به شیمی باتری، طراحی سازنده و وضعیت شارژ وابسته است و یک عدد ثابت مناسب همه سامانه‌ها وجود ندارد. هدف HVAC حفظ شرایط تعیین‌شده سازنده به همراه توزیع مناسب دما بین رک‌ها و جلوگیری از نقاط گرم است.

منابع بار حرارتی و گرمایش خورشیدی محفظه

بار سرمایش شامل تلفات داخلی سلول در شارژ و دشارژ، تلفات الکترونیک قدرت در صورت قرارگیری PCS داخل محفظه، انتقال حرارت از جداره، تابش خورشید بر سقف و درها و هوای تازه یا نفوذ هوا است. جهت استقرار کانتینر و رنگ و عایق پوسته می‌تواند در ساعات گرم اثرگذار باشد.
توان نامی سیستم باتری را نباید معادل بار حرارتی HVAC گرفت. در یک چرخه با تلفات داخلی کم، شارژ و دشارژ ممکن است ده‌ها کیلووات گرمای لحظه‌ای تولید کند؛ مقدار واقعی باید از نقشه تلفات و داده سازنده در شرایط توان و دمای موردنظر محاسبه شود.

بار سرمایشی و COP؛ مثال عددی

برای برآورد مقدماتی، اگر بار دفع حرارت لازم در زمان مشخص ۱۲ کیلووات باشد و ضریب عملکرد سرمایش COP=۳ فرض شود، برق مورد نیاز کمپرسور در همان نقطه کار حدود ۱۲÷۳=۴ کیلووات است. اگر این وضعیت ۲۰ ساعت ادامه یابد، انرژی مصرفی حدود ۸۰ کیلووات‌ساعت خواهد شد.
این مثال فرضی است؛ COP با دمای بیرون، بار جزئی، یخ‌زدایی و شرایط تجهیزات تغییر می‌کند. فن‌های داخل رک، کنترل‌کننده‌ها و سامانه رطوبت‌گیری ممکن است خارج از این عدد باشند. تکیه بر مصرف نامی پلاک HVAC برای محاسبه مصرف سالانه بدون پروفایل اقلیمی قابل دفاع نیست.

آرایش جریان هوا و اختلاف دمای رک‌ها

دبی کل هوای سرد اگر به بعضی رک‌ها نرسد، متوسط دمای کانتینر مناسب اما دمای تعدادی سلول بالا خواهد بود. مسیر برگشت هوا، فاصله رک‌ها، موانع و محل حسگرها باید در طراحی دیده شوند. در سامانه‌های سرمایش مایع، مدار سیال، مبدل و تشخیص نشتی نیز جزء معماری کنترل دما است.
دمای سطح سلول، ورودی هوای رک، هوای برگشت و دمای محیط بیرون باید در نقاط مختلف ثبت شوند. اختلاف دما می‌تواند نشانه انسداد فیلتر، خرابی فن، توزیع نامتقارن هوا یا بارگذاری نامتعادل رک‌ها باشد.

رطوبت و میعان چه زمانی خطرساز می‌شوند؟

رطوبت بالا به‌تنهایی توضیح کامل میعان نیست؛ زمانی که سطح سرد از نقطه شبنم هوا پایین‌تر باشد، بخار آب می‌تواند روی تجهیزات بنشیند. باز شدن در کانتینر در هوای مرطوب، سرمایش بیش از حد و خاموش شدن کنترل‌شده HVAC از سناریوهای مهم‌اند.
کنترل رطوبت باید با ملاحظه عایق‌بندی، زهکشی کندانس، آب‌بندی ورودی کابل، تهویه طراحی‌شده و محدوده پیشنهادی سازنده باشد. افزودن دستگاه رطوبت‌گیر بدون محاسبه بار پنهان ممکن است مصرف کمکی را زیاد کند.

مصرف کمکی چگونه در RTE محاسبه شود؟

مصرف برق HVAC، فن‌ها، کنترلر و سامانه ایمنی می‌تواند حتی در زمان آماده‌به‌کار بودن BESS ادامه داشته باشد. اگر مرز اندازه‌گیری بازده فقط ورودی و خروجی PCS باشد، مصرف این تجهیزات در بازده ثبت نمی‌شود. باید صریح گفت مرز گزارش AC-to-AC در PCC است یا ترمینال PCS.
مثلاً اگر انرژی تحویلی چرخه ۸۰۰۰ کیلووات‌ساعت و مصرف تهویه ۱۲۰ کیلووات‌ساعت باشد، حذف مصرف تهویه از مخرج یا صورت RTE می‌تواند نتیجه گزارش را خوش‌بینانه کند. روش محاسبه باید از ابتدا در قرارداد و سیستم اندازه‌گیری تعریف شود.

افزونگی و ارتباط HVAC با سیستم ایمنی

از کار افتادن یک کمپرسور نباید به‌صورت پنهان باعث عبور طولانی‌مدت سلول‌ها از محدوده ایمن شود. حسگرهای مستقل، هشدارهای چندمرحله‌ای و در صورت نیاز افزونگی N+1 برای تجهیزات حیاتی بررسی می‌شود. نوع افزونگی باید متناسب با ظرفیت و پیامد توقف تعیین شود.
HVAC جایگزین سامانه تشخیص گاز، آتش، قطع اضطراری یا دستورالعمل پاسخ به حادثه نیست. تهویه معمول بهره‌برداری و مسیر تخلیه گازهای حادثه باید بر اساس طراحی ایمنی مستقل و الزامات نصب تفکیک شوند؛ تغییر خودسرانه مسیر هوا می‌تواند طرح حفاظت حریق را مختل کند.

آزمون تحویل و داده‌های پایش

در FAT و SAT باید آزمون آغاز به‌کار، تغییر حالت گرمایش/سرمایش، حسگر معیوب، از کار افتادن فن، هشدار دمای بالا و خاموشی ارتباطی بررسی شود. دمای ورودی و خروجی، توان مصرفی HVAC و زمان کارکرد از داده‌های اصلی تحویل هستند.
برای تحلیل طولانی‌مدت، نمودار انرژی کمکی برحسب دمای بیرون و توان باتری ترسیم شود. افزایش مصرف تابستانی یا تغییر الگوی خرابی فیلتر باید قابل تفکیک از افت سلامت سلول باشد.

محاسبه انرژی کمکی و تفکیک بار حرارتی

برای برآورد نیاز HVAC ابتدا بار ناشی از تلفات الکتریکی باتری در شارژ و دشارژ، تلفات باس‌بار و کابل، ورود گرما از پوسته، تابش خورشید، نفوذ هوا و تلفات سایر تجهیزات محفظه جدا می‌شود. استفاده از اختلاف ورودی و خروجی کل BESS بدون تفکیک PCS و ترانس، ممکن است بار حرارتی داخل کابین را بیش‌برآورد کند.
اگر بار گرمایی قابل دفع ۹ کیلووات و ضریب عملکرد فصلیِ فرضی دستگاه سرمایش در شرایط آزمون ۳ باشد، توان ورودی تقریبی سرمایش ۳ کیلووات خواهد بود. کارکرد در دمای بیرونی زیاد، سیکل‌های دیفراست، فن‌های مستقل و پمپ‌ها می‌توانند مصرف واقعی را افزایش دهند. انرژی کمکی روزانه از انتگرال توان این تجهیزات در زمان به‌دست می‌آید.
برای تعیین بازده رفت‌وبرگشت در مرز انتخاب‌شده، نقطه اندازه‌گیری بسیار مهم است: محاسبه در ترمینال باتری با محاسبه در نقطه تحویل AC، که HVAC و PCS را هم دربر می‌گیرد، برابر نیست. همه گزارش‌ها باید مرز سنجش انرژی را صریح نشان دهند.

آزمون عملکرد در بدترین شرایط محیطی

آزمون تحویل باید عملکرد سامانه را در محدوده بار زیاد، دمای بیرونی بالا، شارژ و دشارژ پیوسته و کارکرد حداقل تجهیزات کمکی پوشش دهد. اختلاف دمای رک‌ها، زمان پاسخ فرمان سرمایش و هشدارهای BMS، وضعیت فیلترها و میزان توقف ناشی از گرما باید ثبت شود.
کنترل رطوبت نیازمند پایش نقطه شبنم است. وقتی دمای سطح لوله یا قطعه الکتریکی از نقطه شبنم هوای داخل کمتر باشد، خطر میعان وجود دارد؛ صرف تنظیم دمای اتاق روی عدد ثابت مانع آن نیست. مسیر تخلیه آب تقطیر، عایق‌کاری لوله و محل نصب حسگرهای رطوبت باید ارزیابی شود.
حفاظت حرارتی و آتش‌نشانی BESS مستقل از کنترل آسایش محفظه است. خرابی HVAC باید مطابق تحلیل خطر، به کاهش توان، اخطار یا توقف کنترل‌شده منجر شود؛ افزایش بی‌ضابطه حد دمایی برای حفظ دسترس‌پذیری قابل اتکا نیست.

جمع‌بندی مهندسی

ظرفیت HVAC تنها با حجم محفظه تعیین نمی‌شود؛ تلفات الکتریکی، اقلیم، عایق، تابش، رطوبت، نیاز افزونگی و مرز ارزیابی انرژی باید هم‌زمان محاسبه شوند. کوچک انتخاب کردن سیستم می‌تواند توان قابل‌تحویل را محدود کند و بزرگ‌انتخاب کردن آن مصرف کمکی و هزینه را بالا ببرد.
مدیریت حرارتی صحیح شامل تجهیزات مناسب، مسیر جریان درست، حسگرهای کافی، کنترل رطوبت و پایش انرژی است. تصمیم اجرایی باید بر اساس توصیه سازنده و ارزیابی ریسک همان پروژه باشد.

منابع

  1. Sandia Impact of Heating and Cooling Loads on BESS Sizing — Sandia National Laboratories
  2. Sandia Impact of Extreme Weather on BESS Sizing — Sandia National Laboratories
  3. NFPA 855 Energy Storage Installation — NFPA

دیدگاه‌ها

0 دیدگاه تأییدشده

به این مطلب امتیاز دهید

هنوز امتیازی ثبت نشده است.

امتیاز خود را انتخاب کنید

هنوز دیدگاه ای ثبت نشده است.