رفتن به محتوای اصلی
مقاله تخصصی

چگونه خودمصرفی برق خورشیدی کارخانه را بالا ببریم؟ جابه‌جایی بار به ساعات آفتابی

روش محاسبه هم‌زمانی تولید خورشیدی و مصرف کارخانه و اثر انتقال بارهای انعطاف‌پذیر به ظهر بدون فرض قیمت برق.

بازدید: ۹ تاریخ انتشار: ۴ دقیقه مطالعه دقیقه

خودمصرفی چیست و چرا با تولید کل فرق دارد؟

خودمصرفی خورشیدی بخشی از انرژی تولیدشده است که هم‌زمان در داخل کارخانه مصرف می‌شود. اگر نیروگاه در یک ساعت ۸۰ کیلووات توان تولید کند و بار کارخانه ۵۰ کیلووات باشد، با فرض نبود باتری و محدودیت‌های کنترلی، حدود ۵۰ کیلووات به بار خودمصرفی می‌رسد و ۳۰ کیلووات مازاد باید مجاز به تزریق، ذخیره یا محدود شود. تولید بالا الزاماً خودمصرفی بالا ایجاد نمی‌کند.
دو شاخص را جداگانه گزارش دهید: نسبت انرژی خورشیدی مصرف‌شده در محل به تولید PV، و سهم برق خورشیدی از کل مصرف کارخانه. این دو با هم برابر نیستند و تفاوتشان در تصمیم توسعه ظرفیت نیروگاه اهمیت دارد.

اطلاعات پایه‌ای که باید ثبت شود

برای مقایسه واقعی، داده توان ۱۵دقیقه‌ای یا ساعتی مصرف کارخانه و پیش‌بینی/اندازه‌گیری تولید PV در همان بازه زمانی لازم است. مصرف ماهانه قبض، الگوی صبح و عصر یا یک قرائت لحظه‌ای برای محاسبه خودمصرفی کافی نیست. روزهای کاری، جمعه‌ها، تعطیلات، شیفت شب و خاموشی تجهیزات باید جدا شوند.
منحنی هم‌زمان مصرف و تولید نشان می‌دهد در کدام ساعت‌ها انرژی مازاد وجود دارد و کدام بارها امکان جابه‌جایی دارند. هم‌زمان باید محدودیت دیماند و الزامات ایمنی فرآیند صنعتی حفظ شود؛ جابه‌جایی بار نباید کیفیت محصول یا شرایط حفاظتی ماشین‌آلات را مختل کند.

بارهای مناسب برای انتقال به ظهر

برخی بارها مانند پمپ مخزن آب، شارژ لیفتراک برقی، سرمایش ذخیره‌ای یا برخی مراحل غیرحساس فرآیند می‌توانند با برنامه عملیاتی به ساعات تابش منتقل شوند. اما کوره‌های حساس، سردخانه‌های با دامنه دمای محدود یا خطوط پیوسته را نمی‌توان صرفاً برای افزایش خودمصرفی خاموش و روشن کرد. مطالعه باید زمان‌بندی فرآیند و تعداد دفعات مجاز استارت هر بار را بررسی کند.
هر بار جابه‌جایی‌پذیر باید با توان نامی، انرژی هر چرخه، حداقل زمان کارکرد، مهلت انجام، اثر بر پیک شبکه و هزینه یا ریسک توقف توصیف شود. سپس محدودیت تولید واقعی PV در همان ساعت را کنار آن قرار دهید.

مثال انتقال ۲۰ کیلووات بار به سه ساعت ظهر

فرض کنید در سه ساعت ظهر روز کاری، نیروگاه حداقل ۲۰ کیلووات انرژی مازاد دارد و یک فرآیند انعطاف‌پذیر می‌تواند مصرف ۲۰ کیلوواتی خود را از ساعت شب به همان سه ساعت منتقل کند. در شرایط ایده‌آل، خودمصرفی روزانه تا ۶۰ کیلووات‌ساعت افزایش می‌یابد، بدون آنکه تولید پنل بیشتر شده باشد. مقدار واقعی به تلفات، نوسان تابش و بازه اندازه‌گیری وابسته است.
اگر نیروگاه به‌علت عدم امکان تزریق به شبکه در ظهر Curtailment داشته باشد، این جابه‌جایی می‌تواند انرژی محدودشده را نیز کاهش دهد. اما برای یک کارخانه با قرارداد فروش برق، ارزش اقتصادی انتقال بار به تعرفه مصرف و قرارداد فروش وابسته است و نباید بدون داده قانونی و مالی محاسبه شود.

کنترل خودکار و نقش کنتور

سیستم کنترل بار می‌تواند از توان خالص نقطه اتصال، مقدار PV و وضعیت مجاز تجهیزات استفاده کند. CT یا کنتور انرژی باید در محل درست نصب و جهت جریان آن آزمون شود. خطای نسبت CT، تاخیر ارتباطی یا قطع ارتباط کنترلر می‌تواند فرمان انتقال بار یا محدودسازی تولید را غلط کند.
در طراحی کنترل، اولویت ایمنی، وضعیت قطع شبکه، حد بالای توان مجاز و حالت Fail-safe مشخص باشد. هیچ بار فرآیندی نباید فقط با یک داده غیرقابل‌اتکا از اینترنت عمومی فرمان قطع یا استارت دریافت کند.

پایش نتایج پس از اجرا

برای سنجش اثر، انرژی PV تولیدشده، انرژی خودمصرفی، انرژی صادرشده، انرژی محدودشده و مصرف خالص شبکه را قبل و بعد از تغییر زمان‌بندی در روزهای قابل مقایسه گزارش کنید. همچنین کیفیت محصول، مدت توقف تجهیزات و پیک ۱۵دقیقه‌ای را کنترل کنید تا بهبود یک شاخص به افت شاخص دیگر منجر نشود.
گزارش بهره‌برداری باید نشان دهد افزایش خودمصرفی از جابه‌جایی بار ایجاد شده یا صرفاً تغییر تابش و مقدار تولید. برای این کار مقایسه را با روزهای مشابه، ساعت مشابه و در صورت امکان داده تابش تصحیح کنید.

منابع

  1. NREL PVWatts — برآورد تولید انرژی خورشیدی — NREL
  2. IEC 62548-1:2023+AMD1:2025 — طراحی ایمن آرایه خورشیدی — IEC

دیدگاه‌ها

0 دیدگاه تأییدشده

به این مطلب امتیاز دهید

هنوز امتیازی ثبت نشده است.

امتیاز خود را انتخاب کنید

هنوز دیدگاه ای ثبت نشده است.