رفتن به محتوای اصلی
مقاله تخصصی

هماهنگی رله‌های حفاظتی نیروگاه خورشیدی در نقطه اتصال؛ 27، 59، 81 و اضافه‌جریان

نقش رله‌های افت و افزایش ولتاژ، فرکانس، اضافه‌جریان و هماهنگی حفاظت در PCC نیروگاه خورشیدی با شبکه توزیع.

بازدید: ۶ تاریخ انتشار: ۴ دقیقه مطالعه دقیقه

خلاصه فنی

نقش رله‌های افت و افزایش ولتاژ، فرکانس، اضافه‌جریان و هماهنگی حفاظت در PCC نیروگاه خورشیدی با شبکه توزیع.

PCC و مسئولیت حفاظتی آن

نقطه اتصال مشترک یا PCC محل مرجع ارزیابی رفتار نیروگاه نسبت به شبکه است. حفاظت باید خطاهای داخلی نیروگاه را از خطاهای شبکه تفکیک کند و در عین حال شرایط مجاز پایداری اتصال را رعایت کند. تنظیم بی‌رویه رله‌ها می‌تواند به قطع‌های مکرر یا ماندن ناایمن نیروگاه در مدار منجر شود.
معماری تک‌خطی، سطح ولتاژ، قدرت اتصال کوتاه، نوع ترانس و جهت توان مرجع انتخاب تجهیزات حفاظتی است. نام ANSI یک رله، مجموعه کامل توابع نرم‌افزاری، منطق تریپ و تأیید عملکرد را تضمین نمی‌کند.

توابع ولتاژی 27 و 59

کد 27 افت ولتاژ و کد 59 اضافه‌ولتاژ را پایش می‌کند. آستانه و تأخیر زمانی می‌توانند چندمرحله‌ای باشند تا افت گذرا از خطای پایدار تفکیک شود. تنظیمات باید با محدوده Ride-Through مجاز و قرارداد اتصال همسو باشد؛ قطع آنی در هر نوسان کوتاه الزاماً مطلوب نیست.
منبع ولتاژ از VT یا اندازه‌گیری مستقیم بسته به سطح شبکه تأمین می‌شود. خطای نسبت تبدیل، قطعی فیوز VT و سیم‌کشی فازها ممکن است رله را با ولتاژ غیرواقعی مواجه کند. حفاظت باید از خطای اندازه‌گیری نیز تفکیک‌پذیر باشد.

توابع فرکانسی 81U و 81O

81U کاهش فرکانس و 81O افزایش فرکانس را تشخیص می‌دهند. فرکانس برآوردی در شبکه دارای هارمونیک، افت ولتاژ و تغییر سریع زاویه فاز می‌تواند ناپایدار باشد؛ بنابراین فیلتر و مدت تأیید رویداد اهمیت دارند.
برای نیروگاه با اینورتر، کنترل فرکانس–توان و الزام قطع دو عملکرد مختلف‌اند. ممکن است اینورتر در محدوده‌ای توان اکتیو را کاهش دهد و تنها خارج از محدوده مجاز طبق تنظیمات تأیید‌شده جدا شود. این دو تابع نباید در دستورالعمل بهره‌برداری مخلوط شوند.

50/51 و هماهنگی با تجهیزات شبکه

تابع 50 اضافه‌جریان آنی و 51 اضافه‌جریان زمان‌دار را بررسی می‌کند. جریان اتصال کوتاه اینورتر معمولاً از ماشین سنکرون متفاوت است و تحت کنترل محدودساز جریان اینورتر قرار می‌گیرد؛ برای همین فرض جریان خطای چندبرابر نامی همه منابع، قابل تعمیم نیست.
مطالعه Selectivity باید منحنی زمان–جریان رله‌ها، بریکرها، فیوزها و سمت‌های مختلف ترانس را با لحاظ جهت خطا و حداقل جریان آشکارساز بررسی کند. در شبکه دارای چند فیدر یا جریان دوطرفه ممکن است به حفاظت جهت‌دار 67 نیاز باشد.

CT/VT و منطق فرمان قطع

نسبت تبدیل و کلاس دقت CT/VT، پلاریته، اتصال زمین مدار ثانویه و بارگذاری ثانویه باید پیش از برنامه‌ریزی رله کنترل شوند. اشباع CT هنگام خطای شدید می‌تواند جریان را کمتر از واقع نشان دهد و عملکرد 50/51 را مختل کند.
فرمان تریپ از رله تا کویل قطع کلید، منبع DC کمکی، کنتاکت بازخورد و ثبت وضعیت بریکر باید انتها به انتها آزمون شود. پاس شدن تست صفحه رله به‌تنهایی به معنی باز شدن واقعی کلید نیست.

مثال کنترل مفهومی زمان هماهنگی

فرض کنید حفاظت پایین‌دست یک خطا را در ۰٫۲۵ ثانیه و حفاظت بالادست در ۰٫۶۰ ثانیه پاک می‌کند. فاصله زمانی اسمی ۰٫۳۵ ثانیه است. کافی بودن این فاصله باید با پراکندگی زمان عملکرد رله، زمان بریکر، خطای CT و حاشیه طراحی ارزیابی شود.
این مثال تنظیم مجاز PCC نیست و برای آن نمی‌توان آستانه ولتاژ یا فرکانس عمومی تجویز کرد. تنظیمات نهایی از مطالعه حفاظت، Grid Code و تأیید بهره‌بردار شبکه به دست می‌آیند.

آزمون تزریق ثانویه و مدارک تحویل

در تست Secondary Injection مقادیر شناخته‌شده جریان و ولتاژ به ورودی رله اعمال می‌شود و آستانه‌ها، تأخیرها، تماس خروجی و Event Log بررسی می‌شوند. تست باید با تجهیزات ایمن و مدارهای ثانویه جداشده و توسط فرد صلاحیت‌دار انجام شود.
پرونده تحویل شامل نسخه فایل تنظیمات، جدول منحنی‌های حفاظتی، شماره ترانس‌های اندازه‌گیری، نتایج تزریق، لاگ قطع آزمایشی، یک‌خطی As-Built و تأیید بهره‌بردار است. تغییر تنظیمات بدون ثبت نسخه ممکن است هماهنگی کل شبکه را برهم بزند.

خطاهای رایج در بهره‌برداری

گاهی زمان تریپ از رله به درستی می‌رسد اما مسیر قطع به‌دلیل ضعف باتری DC یا سیم‌کشی عمل نمی‌کند. گاهی نیز اختلاف نسبت CT باعث می‌شود کنتور و رله برداشت متفاوتی از جریان داشته باشند. هر دو مورد باید مستقل ارزیابی شوند.
وجود حفاظت Anti-Islanding داخل اینورتر جایگزین مطالعه حفاظت PCC نیست. برای هر پروژه مرجع صدور مجوز اتصال، نوع آرایش و محدوده تنظیمات تعیین‌کننده است.

منابع

  1. IEEE 1547 Interconnection and Interoperability — IEEE Standards Association
  2. IEEE 1547-2018 Overview — NREL
  3. Protection Issues for Distributed Generation — NREL

دیدگاه‌ها

0 دیدگاه تأییدشده

به این مطلب امتیاز دهید

هنوز امتیازی ثبت نشده است.

امتیاز خود را انتخاب کنید

هنوز دیدگاه ای ثبت نشده است.