رفتن به محتوای اصلی
مقاله تخصصی

استانداردهای مهم پنل و سیستم خورشیدی؛ IEC 61215، IEC 61730 و IEC 62548

نقش سه استاندارد کلیدی PV را تفکیک می‌کنیم: Qualification ماژول، ایمنی ماژول و الزامات طراحی آرایه خورشیدی.

بازدید: ۲۶ تاریخ انتشار: ۴ دقیقه مطالعه دقیقه

چک‌لیست کاربردی برای تصمیم یا اجرای پروژه

پیش از استفاده از نکات مقاله «استانداردهای مهم پنل و سیستم خورشیدی؛ IEC 61215، IEC 61730 و IEC 62548»، شرایط محل، محدودیت تجهیزات و داده‌های اندازه‌گیری را از حدس و نمونه‌های آموزشی جدا کنید. موارد زیر باید در گزارش بررسی یا استعلام مجری قابل ردیابی باشند.
  • موضوع «IEC 61215؛ صلاحیت طراحی ماژول» را با وضعیت و داده‌های پروژه موردنظر تطبیق دهید؛ نتیجه را ثبت و با گزینه جایگزین مقایسه کنید.
  • موضوع «IEC 61730؛ ایمنی ماژول» را با وضعیت و داده‌های پروژه موردنظر تطبیق دهید؛ نتیجه را ثبت و با گزینه جایگزین مقایسه کنید.
  • موضوع «تفاوت 61215 و 61730» را با وضعیت و داده‌های پروژه موردنظر تطبیق دهید؛ نتیجه را ثبت و با گزینه جایگزین مقایسه کنید.
  • موضوع «IEC 62548-1؛ از محصول به آرایه» را با وضعیت و داده‌های پروژه موردنظر تطبیق دهید؛ نتیجه را ثبت و با گزینه جایگزین مقایسه کنید.

پرسش‌های پرتکرار هنگام استفاده از این مقاله

در «IEC 61215؛ صلاحیت طراحی ماژول» هنگام بررسی استانداردهای مهم پنل و سیستم خورشیدی به چه موضوعی توجه کنیم؟

IEC 61215-1:2021 الزامات Design Qualification ماژول‌های زمینی را تعریف می‌کند و همراه بخش‌های فناوری و روش‌های آزمون در سری 61215 به کار می‌رود. آزمون‌ها ماژول را تحت تنش‌های مشخص حرارتی، مکانیکی و محیطی بررسی می‌کنند تا نشان دهند طراحی می‌تواند آزمون‌های Qualification را پشت سر بگذارد.

در «IEC 61730؛ ایمنی ماژول» هنگام بررسی استانداردهای مهم پنل و سیستم خورشیدی به چه موضوعی توجه کنیم؟

IEC 61730-1:2023 الزامات ساخت برای عملکرد ایمن الکتریکی و مکانیکی ماژول را بیان می‌کند و موضوعاتی مانند پیشگیری از شوک الکتریکی، خطر آتش و آسیب ناشی از تنش‌های مکانیکی یا محیطی را پوشش می‌دهد. Part 2 الزامات آزمون ایمنی را تکمیل می‌کند.

در «IEC 62548-1؛ از محصول به آرایه» هنگام بررسی استانداردهای مهم پنل و سیستم خورشیدی به چه موضوعی توجه کنیم؟

IEC 62548-1:2023 و Amendment 1:2025 الزامات طراحی آرایه فتوولتائیک را پوشش می‌دهند: DC array wiring، تجهیزات حفاظت الکتریکی، Switching و Earthing. نسخه جدید همچنین تغییرات مربوط به DC-DC conditioning units، کابل، Isolation، Bifacial، anti-PID و Arc Flash را در بر دارد.

  • IEC 61215 درباره Design Qualification و Type Approval ماژول PV است؛ قبولی آن پیش‌بینی عددی طول عمر واقعی ماژول نیست.
  • IEC 61730 روی Safety Qualification ماژول و کاهش ریسک برق‌گرفتگی، آتش و آسیب مکانیکی یا محیطی تمرکز دارد.
  • IEC 62548-1 استاندارد طراحی آرایه PV است و کابل‌کشی DC، حفاظت، Switching و Earthing را پوشش می‌دهد.
  • یک پروژه حرفه‌ای به مجموعه‌ای از استانداردهای محصول، طراحی، نصب، اتصال شبکه و مقررات محلی نیاز دارد؛ این سه استاندارد همه الزامات پروژه را پوشش نمی‌دهند.
وقتی در پیشنهاد فروش عبارت «پنل دارای IEC» یا «سیستم مطابق IEC» نوشته می‌شود، باید بپرسیم کدام استاندارد، کدام نسخه و برای کدام بخش محصول یا طراحی. IEC 61215، IEC 61730 و IEC 62548 سه خانواده مهم‌اند، اما نقش آن‌ها متفاوت است.

IEC 61215؛ صلاحیت طراحی ماژول

IEC 61215-1:2021 الزامات Design Qualification ماژول‌های زمینی را تعریف می‌کند و همراه بخش‌های فناوری و روش‌های آزمون در سری 61215 به کار می‌رود. آزمون‌ها ماژول را تحت تنش‌های مشخص حرارتی، مکانیکی و محیطی بررسی می‌کنند تا نشان دهند طراحی می‌تواند آزمون‌های Qualification را پشت سر بگذارد.

IEC 61730؛ ایمنی ماژول

IEC 61730-1:2023 الزامات ساخت برای عملکرد ایمن الکتریکی و مکانیکی ماژول را بیان می‌کند و موضوعاتی مانند پیشگیری از شوک الکتریکی، خطر آتش و آسیب ناشی از تنش‌های مکانیکی یا محیطی را پوشش می‌دهد. Part 2 الزامات آزمون ایمنی را تکمیل می‌کند.

تفاوت 61215 و 61730

  • 61215 می‌پرسد طراحی ماژول در آزمون‌های Qualification عملکرد و دوام طراحی قابل قبول دارد یا نه.
  • 61730 می‌پرسد ساخت و آزمون ماژول از نظر ایمنی الکتریکی، آتش و مکانیکی الزامات لازم را دارد یا نه.
  • در ارزیابی محصول حرفه‌ای معمولاً هر دو خانواده مهم‌اند؛ یکی جای دیگری را نمی‌گیرد.

IEC 62548-1؛ از محصول به آرایه

IEC 62548-1:2023 و Amendment 1:2025 الزامات طراحی آرایه فتوولتائیک را پوشش می‌دهند: DC array wiring، تجهیزات حفاظت الکتریکی، Switching و Earthing. نسخه جدید همچنین تغییرات مربوط به DC-DC conditioning units، کابل، Isolation، Bifacial، anti-PID و Arc Flash را در بر دارد.

این استاندارد چه چیزهایی را پوشش نمی‌دهد؟

Scope استاندارد 62548-1 روی آرایه تا تجهیزات تبدیل توان تعریف شده و همه بخش‌های شبکه توزیع AC، بارها یا Energy Storage را به‌طور کامل پوشش نمی‌دهد. برای پروژه متصل به شبکه یا باتری‌دار باید استانداردهای دیگر و الزامات شرکت برق یا کد محلی نیز بررسی شوند.

چرا شماره نسخه مهم است؟

استانداردها بازنگری می‌شوند. ارجاع قدیمی مثل IEC 62548:2016 امروز با IEC 62548-1:2023 جایگزین شده و Amendment 2025 نیز منتشر شده است. در قرارداد، Datasheet یا Specification فقط نوشتن نام استاندارد کافی نیست؛ Edition و سال باید مشخص باشد تا طرفین درباره یک متن واحد صحبت کنند.

گواهی و Test Report را چگونه بررسی کنیم؟

  • نام دقیق سازنده و Model یا Type روی Certificate با دیتاشیت و محصول یکسان باشد.
  • استاندارد و Edition روی گواهی مشخص باشد.
  • Laboratory یا Certification Body قابل ردیابی باشد.
  • Scope و Annexها نشان دهد همان Variant محصول پوشش داده شده است.
  • در صورت تغییر BOM، شیشه، Encapsulant، Junction Box یا سلول، اعتبار Qualification باید مطابق قواعد تغییر محصول بررسی شود.

استاندارد محصول با طراحی پروژه فرق دارد

ممکن است ماژول کاملاً Qualified باشد اما آرایه بد طراحی شود: کانکتور ناسازگار، کابل نامناسب، حفاظت اشتباه یا Earthing ضعیف همچنان ریسک ایجاد می‌کند. برعکس، طراحی خوب نمی‌تواند محصول فاقد Qualification معتبر را جبران کند. کنترل کیفیت باید هر دو لایه را جداگانه ببیند.

در ایران چه کنیم؟

IEC یک مرجع بین‌المللی است، اما مجوز، اتصال شبکه، الزامات آتش‌نشانی، برق ساختمان و پذیرش تجهیزات می‌تواند مقررات ملی یا دستورالعمل سازمان‌های داخلی داشته باشد. برای پروژه واقعی باید آخرین مقررات و الزامات مرجع ذی‌صلاح همان پروژه در کنار IEC کنترل شود؛ این مقاله جایگزین Specification قراردادی یا بررسی مهندس مسئول نیست.

چک‌لیست سریع برای پیشنهاد فنی

  • برای ماژول: 61215 + 61730 با Edition و Certificate معتبر.
  • برای آرایه: مبنای طراحی 62548-1 و نسخه مورد استناد.
  • برای کابل و کانکتور: استاندارد محصول مرتبط و سازگاری جفت‌شدن.
  • برای اینورتر و اتصال شبکه: استانداردهای اختصاصی تجهیز و Grid Code محل.
  • برای تحویل: نقشه As-built، Test Report، تنظیمات حفاظت و مستندات Commissioning.

راهنماهای مرتبط

برای کنترل ایمنی در سطح سیستم، راهنمای ایمنی سیستم خورشیدی و برای کنترل مدارک تحویل و کیفیت اجرا، راهنمای تحویل و کنترل کیفیت را ببینید.

جمع‌بندی

IEC 61215 می‌سنجد طراحی ماژول آزمون‌های Qualification را پاس می‌کند، IEC 61730 ایمنی ماژول را هدف می‌گیرد و IEC 62548-1 چارچوب طراحی آرایه را پوشش می‌دهد. هنگام خرید یا قرارداد، همیشه شماره دقیق استاندارد و Edition را بررسی کنید و آن را با مقررات محلی و استانداردهای سایر تجهیزات تکمیل کنید.

منابع

  1. IEC 61215-1:2021 — Terrestrial PV modules design qualification — IEC
  2. IEC 61730-1:2023 — PV module safety qualification — IEC
  3. IEC 62548-1:2023+AMD1:2025 — PV arrays design requirements — IEC

دیدگاه‌ها

0 دیدگاه تأییدشده

به این مطلب امتیاز دهید

هنوز امتیازی ثبت نشده است.

امتیاز خود را انتخاب کنید

هنوز دیدگاه ای ثبت نشده است.