رفتن به محتوای اصلی
مقاله تخصصی

حمل‌ونقل پنل خورشیدی؛ بسته‌بندی، شکست پنهان و آزمون سلامت پس از حمل

کنترل بسته‌بندی و پالت ماژول، آسیب لرزش و ضربه، بازبینی شماره سریال و آزمون EL پس از حمل.

بازدید: ۳ تاریخ انتشار: ۵ دقیقه مطالعه دقیقه

چرا حمل‌ونقل می‌تواند پنل سالم را معیوب کند؟

ماژول فتوولتائیک هنگام حمل در معرض ضربه، لرزش تصادفی، فشار انباشته بسته‌ها، جابه‌جایی ناگهانی و تغییر رطوبت و دما قرار می‌گیرد. بخش قابل توجهی از آسیب‌ها مانند ترک‌های ریز سلول ممکن است با چشم دیده نشوند اما بعدها در آزمون EL یا با افت عملکرد مشخص شوند. استاندارد IEC 62759-1:2022 برای ارزیابی بسته واحدهای ماژول در حمل‌ونقل و آزمون‌های متعاقب آن تدوین شده است.
مقاومت بسته‌بندی به خود ماژول، وضعیت چیدمان، فاصله‌گذارها، پالت، تسمه و روش حمل وابسته است. بسته‌بندی مناسب یک مدل الزاماً برای ماژول با ابعاد، جرم یا نوع شیشه متفاوت قابل استفاده نیست.

بارگذاری پالت و توزیع نیرو

پالت باید سطح تکیه‌گاه مناسب و توان تحمل وزن کل بسته را داشته باشد. قرارگیری ماژول‌ها مطابق دستورالعمل سازنده، استفاده از محافظ لبه و جلوگیری از تمرکز نیروی تسمه روی شیشه یا گوشه قاب ضروری است. فشار نقطه‌ای ممکن است بدون شکست قابل مشاهده، به سلول یا لایه کپسولانت آسیب بزند.
برای مثال، بسته‌ای شامل ۳۲ پنل ۲۹ کیلوگرمی در مجموع ۹۲۸ کیلوگرم جرم پنل دارد. جرم جعبه و پالت باید جداگانه اضافه شود و ظرفیت لیفتراک، کف کامیون و پالت براساس جرم کل و مرکز ثقل کنترل شوند. این محاسبه به‌تنهایی نشان‌دهنده امکان چیدن پالت‌ها روی هم نیست.

لرزش جاده و ضربه‌های ناگهانی

در حمل زمینی، ناهمواری جاده باعث تحریک دینامیکی سازه بسته می‌شود. لقی میان ماژول‌ها، تکیه‌گاه نامنظم یا تسمه نامناسب می‌تواند فشارهای تکراری ایجاد کند. آزمون لرزش تصادفی برای شبیه‌سازی بخشی از این تنش‌ها استفاده می‌شود و نتیجه آن به نمونه بسته‌بندی مشخص مربوط است.
اثر ضربه ناگهانی مانند افتادن پالت از ارتفاع کوتاه ممکن است به‌مراتب شدیدتر از لرزش معمول باشد. ثبت رخدادهای حمل، وضعیت کامیون و گزارش تحویل برای تعیین مسئولیت آسیب اهمیت دارد؛ ظاهر سالم کارتن پس از ضربه، اثبات سلامت داخلی سلول‌ها نیست.

روش جابه‌جایی با لیفتراک و جرثقیل

شاخه‌های لیفتراک باید از محل مجاز زیر پالت وارد شوند و فاصله و زاویه حرکت، از پیچش و سقوط بسته جلوگیری کند. حمل پالت با تسمه متصل به دور کارتن یا مهار مستقیم شیشه بدون ابزار تأییدشده سازنده، خطرناک است.
در تخلیه با جرثقیل، تجهیزات بالابر و نقاط اتصال باید براساس جرم و نوع بسته تعیین شوند. مسیر جابه‌جایی از برخورد با سازه فلزی، لبه تیز و موانع پاک باشد. بار هرگز نباید بر فراز کارکنان بدون اقدامات ایمنی قرار گیرد.

انبارش در سایت پیش از نصب

انبار باید روی زمین هموار و خشک، با مسیر زهکشی و جلوگیری از تماس دائمی با آب قرار گیرد. قراردادن بسته‌ها روی خاک نرم که پس از بارندگی نشست می‌کند، می‌تواند بسته را کج کند و موجب فشار پیچشی روی ماژول‌ها شود. نور مستقیم، باد شدید و شرایط دمایی نیز باید با حدود سازنده تطبیق یابد.
درب بسته نباید بدون مهار مناسب باز شود؛ ماژول‌های بزرگ ممکن است به یکدیگر تکیه داشته باشند و پس از بازشدن تسمه سقوط کنند. فضای کافی برای خروج مرحله‌ای پنل و تکیه‌گاه ایمن لازم است.

بازرسی ظاهری و شماره سریال

هنگام تحویل، سالم‌بودن تسمه، وضعیت لبه کارتن، آثار رطوبت، ضربه، خمش پالت و محل‌های دستکاری ثبت شود. نمونه‌برداری از پنل‌ها باید به شماره پالت، جایگاه پنل در بسته و شماره سریال متصل باشد تا در صورت پیداشدن آسیب بتوان محل آن در زنجیره حمل را بازسازی کرد.
بسته‌ای با شکست مشهود شیشه یا قاب نباید بدون تصمیم مسئول کنترل کیفیت وارد نصب شود. آسیب قابل مشاهده تنها بخشی از خطر است؛ ریزترک سلول و آسیب اتصال داخلی ممکن است به آزمون تکمیلی نیاز داشته باشد.

آزمون EL پس از حمل و نقش آزمون الکتریکی

الکترولومینسانس می‌تواند ترک یا نواحی غیرفعال سلولی را آشکار کند و برای مقایسه پیش و پس از حمل مفید باشد. اما الگوی تصویر باید با نوع سلول و شرایط اعمال جریان تفسیر شود و هر خط تیره، شکست عملکردی قطعی محسوب نمی‌شود.
فلش‌تست نیز Pmax، Voc، Isc و شکل منحنی را مقایسه می‌کند؛ ممکن است پنلی ریزترک داشته باشد ولی فعلاً افت توان آشکار نشان ندهد. ترکیب آزمون تصویری، آزمون الکتریکی و بازرسی مکانیکی دید کامل‌تری از سلامت می‌دهد.

روش نمونه‌برداری از محموله

طرح نمونه‌برداری باید قبل از بازکردن بسته و با توجه به ریسک پروژه تعریف شود. برای محموله دارای گزارش سقوط یا آسیب بسته‌بندی، نمونه‌برداری تصادفی محدود ممکن است کافی نباشد. تعداد نمونه، معیار رد یا پذیرش و نحوه ارجاع به آزمایشگاه باید در قرارداد تعیین شود.
اگر یک پالت خاص آسیب نشان دهد، جداسازی و علامت‌گذاری همان پالت از مخلوط‌شدن آن با بار سالم جلوگیری می‌کند. نتایج آزمون نمونه نباید بدون طرح آماری مناسب به تمام محموله تعمیم داده شود.

مسئولیت قرارداد و مدارک حمل

پروفرما، قرارداد خرید، شرایط حمل، بارنامه، صورت‌جلسه تخلیه و زمان انتقال ریسک باید با یکدیگر سازگار باشند. مشخصات بسته‌بندی تاییدشده، ابعاد پالت، تعداد ماژول و برگه روش حمل باید پیش از بارگیری در اختیار مجری باشد.
فرم تحویل باید عکس، وضعیت پلمب و تعداد پالت را ثبت کند. اختلاف تعداد یا آسیب در لحظه تخلیه باید با امضای مسئولان ثبت شود؛ گزارش چند روز بعد بدون شواهد زمانی، پیگیری خسارت را دشوارتر می‌کند.

چک‌لیست پیش از نصب

کنترل شماره سریال، سلامت قاب و شیشه، جعبه اتصال، کانکتور، طول کابل و برچسب توان انجام شود. ماژول‌های مشکوک جدا بمانند و پس از تأیید QC وارد رشته شوند. جابه‌جایی روی سایت با روش توصیه‌شده سازنده و ابزار مناسب انجام گیرد.
هدف تنها جلوگیری از شکست فوری نیست؛ پیشگیری از آسیب پنهانی است که پس از چند ماه در معرض تنش حرارتی و مکانیکی به افت تولید یا خرابی تبدیل می‌شود.

منابع

  1. IEC 62759-1:2022, Transportation and shipping of PV module packages — IEC
  2. IEC 61730-2:2023, PV safety tests — IEC

دیدگاه‌ها

0 دیدگاه تأییدشده

به این مطلب امتیاز دهید

هنوز امتیازی ثبت نشده است.

امتیاز خود را انتخاب کنید

هنوز دیدگاه ای ثبت نشده است.