رفتن به محتوای اصلی
مقاله تخصصی

پنل خورشیدی دوشیشه Glass-Glass؛ ساختار، وزن، دوام و نکات نصب

تفاوت ماژول دوشیشه با شیشه–بک‌شیت، کپسولانت، بار مکانیکی، رطوبت، گیره نصب و تشخیص Bifacial.

بازدید: ۲ تاریخ انتشار: ۵ دقیقه مطالعه دقیقه

پنل دوشیشه چیست و چه تفاوتی با ساختار شیشه–بک‌شیت دارد؟

در ماژول Glass-Glass هر دو سمت مجموعه سلول با صفحات شیشه‌ای محافظت می‌شود؛ در ساختار متداول Glass-Backsheet، پشت ماژول از لایه چندجزئی پلیمری استفاده می‌شود. استفاده از دو شیشه لزوماً به معنی دوطرفه بودن سلول نیست؛ ماژول Glass-Glass می‌تواند سلول یک‌طرفه داشته باشد و ماژول Bifacial نیز بسته به طراحی و مواد از ساختارهای متفاوت بهره ببرد.
انتخاب ساختار باید بر پایه کاربرد، اقلیم، وزن، مقاومت مکانیکی، عبور نور و مدارک آزمون انجام شود. صرف عبارت «دو شیشه» یا «بایفیشیال» نمی‌تواند عمر مفید، توان قابل تحویل یا نرخ خرابی ماژول را به‌صورت قطعی تعیین کند.

ساختار لایه‌ها و نقش کپسولانت

در ماژول دوشیشه، سلول و اتصالات بین دو صفحه شیشه‌ای در ماده کپسوله‌کننده مانند EVA یا POE قرار می‌گیرند. نوع کپسولانت، کیفیت لمیناسیون، لبه‌بندی و سازگاری شیمیایی مواد بر رطوبت‌پذیری، چسبندگی و پایداری الکتریکی اثر می‌گذارند. نبود بک‌شیت پلیمری به معنی حذف تمام ریسک‌های نفوذ رطوبت نیست.
لبه ماژول، سوراخ‌ها یا محل مهار، درزهای کپسوله‌کننده و جعبه اتصال نقاط حساسی هستند. آزمون‌های چرخه دما، رطوبت-گرما و ایمنی طبق IEC 61215 و IEC 61730 ارزیابی می‌کنند که طراحی نمونه در تنش‌های تعریف‌شده چگونه رفتار می‌کند؛ قبولی در آزمون، تضمین عملکرد یکسان در همه اقلیم‌ها نیست.

وزن، ضخامت و بار سازه

دو لایه شیشه می‌توانند توزیع سختی متفاوتی نسبت به ماژول دارای بک‌شیت ایجاد کنند، اما وزن نهایی به ضخامت هر شیشه، قاب، ابعاد و طراحی بستگی دارد. برخی پنل‌های دوشیشه با شیشه‌های نازک طراحی می‌شوند و مقایسه وزن بدون خواندن دیتاشیت گمراه‌کننده است.
برای نمونه، اگر یک ماژول ۲۴ کیلوگرم و نمونه جایگزین ۲۸ کیلوگرم باشد، در آرایه ۲۰۰۰ ماژولی اختلاف جرم کل ۸۰۰۰ کیلوگرم است؛ این اختلاف پیش از تحلیل توزیع بار، باد، برف، دینامیک سازه و جزئیات مهار، تنها یک شاخص اولیه است. طراح سازه باید بارهای واقعی و شرایط نصب را محاسبه کند.

رفتار شکست شیشه و ایمنی مکانیکی

شکست شیشه جلو یا عقب ممکن است ناشی از ضربه، تنش نصب، پیچش قاب، جابه‌جایی سازه یا نقص تولید باشد. دوشیشه بودن، پنل را در برابر تمام انواع شکست مصون نمی‌کند. برخی ماژول‌های بدون قاب نیازمند بست‌ها و محدوده‌های مجاز گیره‌گذاری دقیق‌تری هستند.
در زمان نصب، فشار نقطه‌ای بر لبه شیشه، حمل دستی نامناسب، راه‌رفتن روی ماژول و تماس مستقیم با اجسام سخت ریسک آسیب را بالا می‌برد. محل قرارگیری گیره، گشتاور مجاز، ناحیه Clamp Zone و فاصله تکیه‌گاه‌ها باید دقیقاً از راهنمای همان مدل خوانده شود.

دوام رطوبتی و خوردگی

در محیط‌های مرطوب، نفوذ رطوبت می‌تواند به خوردگی باس‌بار، اتصالات و دیگر اجزا منجر شود؛ کیفیت لبه‌بندی و کپسولانت عامل مهمی است. ساختار دوشیشه ممکن است در برخی طراحی‌ها سد رطوبتی بهتری ایجاد کند، اما داده آزمون اختصاصی محصول برای تصمیم لازم است.
در نواحی ساحلی یا دامداری، مدارک آزمون خوردگی نمکی یا آمونیاک و سازگاری کانکتور و جعبه اتصال مهم‌اند. مقاومت شیشه، با مقاومت ترمینال، قاب آلومینیومی یا اتصالات فولادی یکسان نیست. باید مجموعه کامل سامانه بررسی شود.

اثر نوری در ماژول‌های دوطرفه

اگر سلول‌ها دوطرفه باشند و شیشه پشتی نور را عبور دهد، تابش بازتابی از زمین می‌تواند به تولید اضافه کمک کند. مقدار این افزایش به آلبدو، ارتفاع نصب، فاصله ردیف، سایه پشت، آرایش مکانیکی و شرایط آب‌وهوایی وابسته است.
مقایسه باید بین توان نامی جلویی STC و تولید انرژی واقعی دوطرفه تفکیک قائل شود. افزایش انرژی سالانه از روی درصد Bifaciality به‌تنهایی محاسبه نمی‌شود. برای مثال، ضریب Bifaciality معادل ۸۰ درصد به معنی ۸۰ درصد افزایش تولید سالانه نیست؛ این ضریب مشخصه پاسخ دو سمت سلول در شرایط آزمون است.

انبساط حرارتی و انتخاب قاب

تغییر دما باعث انبساط متفاوت شیشه، فلز قاب و اجزای مهار می‌شود. طراحی باید اجازه حرکت مجاز و انتقال مناسب بار را فراهم کند. گیره‌ای که برای پنل قاب‌دار آزموده شده لزوماً برای ماژول بدون قاب مناسب نیست.
در نیروگاه دارای ردیاب، بارهای ناشی از موقعیت ردیاب، ارتعاش و تغییرشکل سازه نیز اهمیت پیدا می‌کند. اسناد سازنده باید نشان دهند چه آرایش نصب و چه فاصله تکیه‌گاهی برای مدل موردنظر مجاز است.

خواندن دیتاشیت بدون اشتباه

برای مقایسه، جرم، ابعاد، ضخامت شیشه، نوع کپسولانت، بار مکانیکی مجاز، کلاس آتش، حداکثر ولتاژ سیستم، ضریب دمایی و گارانتی را ثبت کنید. تفسیر عبارت «بار جلویی ۵۴۰۰ پاسکال» فقط وقتی معتبر است که پیکربندی آزمون و شرایط نصب با پروژه سازگار باشد.
فایل گواهی و گزارش‌های معتبر باید شماره مدل دقیق را پوشش دهند. مشخصات یک خانواده محصول یا بروشور تبلیغاتی نمی‌تواند جایگزین مدارک همان نسخه و سری ساخت شود.

ارزیابی اقتصادی و نگهداری

هزینه واقعی مالکیت شامل قیمت ماژول، سازه و گیره‌های سازگار، حمل، نصب، نرخ شکست، نظافت و زمان توقف است. اگر محصول سنگین‌تر هزینه نصب را بالا ببرد ولی نرخ تعویض کمتری داشته باشد، نتیجه اقتصادی باید با سناریوهای واقعی و شواهد قابل اتکا محاسبه شود.
برای پروژه‌ای با دسترسی دشوار، هزینه تعویض یک ماژول ممکن است بسیار بیشتر از اختلاف قیمت خرید اولیه باشد. در عین حال نباید نرخ خرابی کمتر را بدون داده آزمون یا سابقه میدانی به کل ماژول‌های دوشیشه تعمیم داد.

کنترل پیش از خرید و تحویل

پیش از سفارش، شماره مدل، روش مهار، بازه دمایی، سازگاری با ردیاب، بسته‌بندی و شرایط گارانتی بررسی شود. هنگام تحویل نیز قاب یا لبه شیشه، شیارها، جعبه اتصال، کابل‌ها و آسیب‌های حمل با شماره سریال ثبت شوند.
برای نمونه‌های مشکوک، آزمون EL و آزمون الکتریکی بر اساس رویه پذیرفته‌شده می‌تواند عیب پنهان را آشکار کند. پذیرش بصری به‌تنهایی برای اثبات نبود ترک سلول کافی نیست.

منابع

  1. IEC 61730-2:2023, PV module safety qualification — IEC
  2. IEC 62759-1:2022, PV module transport testing — IEC

دیدگاه‌ها

0 دیدگاه تأییدشده

به این مطلب امتیاز دهید

هنوز امتیازی ثبت نشده است.

امتیاز خود را انتخاب کنید

هنوز دیدگاه ای ثبت نشده است.