رفتن به محتوای اصلی
مقاله تخصصی

کابل خورشیدی H1Z2Z2-K؛ دوام در فضای باز، UV و اصول نصب DC

مشخصات IEC 62930 و EN 50618، انتخاب کابل DC مقاوم در UV، محاسبه افت ولتاژ، جریان مجاز و مهار کابل.

بازدید: ۳ تاریخ انتشار: ۵ دقیقه مطالعه دقیقه

کابل مخصوص فتوولتائیک در فضای باز چه ویژگی‌هایی دارد؟

کابل DC خورشیدی برای کارکرد طولانی در معرض تابش UV، تغییرات دما، رطوبت و تنش مکانیکی طراحی می‌شود. استاندارد IEC 62930 کابل‌های مورد استفاده سمت DC سامانه‌های فتوولتائیک با ولتاژ نامی تا ۱٫۵ کیلوولت DC را پوشش می‌دهد؛ کد H1Z2Z2-K نیز در EN 50618 برای گروهی از کابل‌های PV استفاده می‌شود. علامت‌گذاری روی روکش باید با مدارک و دیتاشیت محصول تطبیق داده شود.
کابل معمولی ساختمان، حتی با سطح مقطع مسی یکسان، به‌طور خودکار جایگزین کابل PV فضای باز نیست. مقاومت در برابر UV، دمای مجاز هادی، جنس روکش و آزمون‌های مکانیکی باید مناسب محیط و روش نصب باشند.

ساختمان هادی، عایق و روکش

در بسیاری از کابل‌های استاندارد PV، هادی مسی افشان قلع‌اندود با عایق و روکش شبکه‌ای‌شده به کار می‌رود. قلع‌اندودبودن به‌تنهایی معادل مصونیت کامل از خوردگی نیست؛ سالم بودن عایق و گلند و جلوگیری از تجمع آب همچنان ضروری است.
هنگام انتخاب باید کلاس هادی، ضخامت عایق، شعاع خمش مجاز، مقاومت سایشی، خواص گسترش شعله و سازگاری با کانکتور مشخص شود. ترکیب هادی با سرسیم یا کانکتور ناسازگار می‌تواند مقاومت تماس و گرمایش موضعی ایجاد کند.

دمای هادی و جریان مجاز

جریان مجاز به سطح مقطع، دمای محیط، وضعیت آزاد در هوا یا داخل لوله، تعداد کابل کنار هم و دمای مجاز هادی وابسته است. عدد درج‌شده در یک جدول تنها برای شرایط مرجع همان جدول معتبر است و باید ضرایب تصحیح محل نصب اعمال شوند.
برای مثال، اگر ظرفیت مرجع یک کابل در روش نصب تعریف‌شده ۷۰ آمپر باشد و دو ضریب کاهش ظرفیت ۰٫۸ و ۰٫۹ اعمال شود، ظرفیت تصحیح‌شده ۵۰٫۴ آمپر خواهد بود. این اعداد فرضی‌اند؛ ضرایب و روش واقعی باید از استاندارد و دیتاشیت کابل استخراج شوند.

افت ولتاژ و انرژی تلف‌شده

افت ولتاژ مسیر DC با مقاومت هادی، طول رفت و برگشت و جریان تغییر می‌کند. برای مدار دوهادی، رابطه تقریبی ΔV ≈ 2 × L × I × R' است که L طول یک‌طرفه بر حسب کیلومتر و R' مقاومت هر کیلومتر کابل در دمای طراحی است. در محاسبه دقیق اثر دما و اتصال‌ها نیز لحاظ می‌شود.
اگر طول یک‌طرفه ۸۰ متر، جریان ۱۳ آمپر و مقاومت هادی در دمای کار ۴٫۵ اهم بر کیلومتر باشد، افت تقریبی ۹٫۳۶ ولت است. در رشته‌ای با ولتاژ کار ۷۰۰ ولت، این مقدار حدود ۱٫۳۴ درصد خواهد بود. محاسبه افت ولتاژ مکمل و نه جایگزین کنترل جریان مجاز و حفاظت اتصال کوتاه است.

UV، دمای پشت پنل و تماس با سازه

دمای فضای زیر پنل در تابستان می‌تواند از دمای هوای آزاد بالاتر باشد. کابل‌هایی که روی پشت ماژول یا لبه فلزی داغ قرار گرفته‌اند، علاوه بر گرما در معرض سایش و لرزش هستند. فاصله مناسب از لبه‌های تیز و استفاده از بست و مسیر کابل سازگار با UV اهمیت دارد.
بست پلاستیکی معمولی که در نور خورشید شکننده می‌شود، ممکن است کابل را رها کند و منجر به تماس با زمین یا لبه فلزی شود. مهار کابل نباید عایق را له کند یا به شکل حلقه آویزان در معرض باد قرار دهد.

عبور از گلند، لوله و سینی کابل

در محل ورود کابل به Combiner یا اینورتر، گلند باید با قطر واقعی روکش و درجه حفاظت محفظه سازگار باشد. خم شدید نزدیک گلند، آب‌چکان نامناسب و پیچش کابل می‌تواند به نفوذ رطوبت یا تنش هادی منجر شود.
در سینی یا لوله مشترک، ظرفیت پرشدگی، دما و گروه‌بندی کابل‌ها باید بررسی شود. جداسازی مناسب مدارهای قدرت از کابل ابزار دقیق و کنترل نیز می‌تواند اختلال اندازه‌گیری و مشکلات تعمیرات را کاهش دهد.

اتصال به کانکتور DC

هر کانکتور محدوده مشخصی برای سطح مقطع، قطر کابل و روش Crimp دارد. انتخاب کابل با علامت H1Z2Z2-K بدون تطبیق قطر روکش و نوع سرسیم با کانکتور، اتصال معتبر ایجاد نمی‌کند. استفاده از ابزار پرس کالیبره و قطعه تأییدشده سازنده ضروری است.
پس از نصب باید کشش مکانیکی اتصال، آب‌بندی، قطبیت و ثبت نوع کانکتور کنترل شوند. اتصال کانکتورهای متفاوت تنها به دلیل شباهت ظاهری MC4، بدون تأیید سازگاری، خطر مقاومت تماسی و داغی دارد.

آزمون عایقی و عیب‌یابی

آزمون مقاومت عایقی باید با ولتاژ تست و روش مجاز برای کل مدار انجام شود؛ تجهیزات الکترونیکی حساس ممکن است نیازمند جداسازی باشند. نتیجه تست نباید مستقل از دما، رطوبت، طول کابل و روش اتصال تفسیر شود.
در عیب‌یابی، نشانه‌هایی مانند روکش ترک‌خورده، تغییر رنگ، اتصال شل، نفوذ آب و اثر گرمایش کنار کانکتور ثبت می‌شود. آزمون باید توسط فرد واجد صلاحیت و پس از اجرای مراحل ایمنی DC انجام شود.

کابل مدفون و محدودیت روش نصب

کابل PV طراحی‌شده برای نصب فضای باز لزوماً برای دفن مستقیم در خاک یا تماس دائمی با آب مناسب نیست. در مسیر مدفون باید الزامات سازنده، لوله یا داکت، خطر جوندگان، عمق دفن و حفاظت مکانیکی بررسی شود. کابل فشار متوسط مدفون با کابل DC ماژول از نظر استاندارد و محاسبه تفاوت بنیادین دارد.
در مسیرهایی که امکان تجمع آب وجود دارد، انتهای لوله و تغییر ارتفاع مسیر اهمیت پیدا می‌کند. ادعای «مقاوم در برابر رطوبت» را نباید بدون بررسی گواهی و محدودیت نصب به معنی مجوز دفن دائم دانست.

معیار تحویل و بازرسی دوره‌ای

برای تحویل، مسیر کابل، شماره رشته، گشتاور ترمینال، نوع کانکتور، طول کابل، سطح مقطع و نتیجه آزمون ثبت شود. برنامه بازرسی باید بست‌های آزاد، سایش در محل تماس و آسیب جوندگان را پوشش دهد.
در انبار و حمل نیز حداقل شعاع خمش، حداقل دمای نصب و روش بازکردن حلقه کابل طبق دیتاشیت رعایت شود. کابل استاندارد با نصب نامناسب همچنان می‌تواند نقطه ضعف بهره‌برداری باشد.

منابع

  1. IEC 62930:2017, PV electric cables 1.5 kV DC — IEC
  2. EN 50618:2014, H1Z2Z2-K PV cable — CENELEC
  3. Prysmian PRYSUN H1Z2Z2-K datasheet — Prysmian

دیدگاه‌ها

0 دیدگاه تأییدشده

به این مطلب امتیاز دهید

هنوز امتیازی ثبت نشده است.

امتیاز خود را انتخاب کنید

هنوز دیدگاه ای ثبت نشده است.