رفتن به محتوای اصلی
مقاله تخصصی

آزمون Anti-Islanding اینورتر خورشیدی؛ روش تست جزیره‌ای‌شدن و شرایط پذیرش

آزمون حفاظت ضد جزیره‌ای اینورتر با بار RLC، ثبت زمان جداسازی، تفاوت Ride-Through و معیارهای شبکه.

بازدید: ۵ تاریخ انتشار: ۶ دقیقه مطالعه دقیقه

حفاظت ضد جزیره‌ای و هدف آزمون آن

جزیره‌ای‌شدن زمانی رخ می‌دهد که بخشی از شبکه توزیع از منبع اصلی جدا شود اما تولید پراکنده همچنان بارهای محلی آن بخش را تغذیه کند. این وضعیت می‌تواند خطری برای کارکنان شبکه، کیفیت ولتاژ و هماهنگی وصل مجدد ایجاد کند. حفاظت Anti-Islanding وظیفه دارد حالت جزیره ناخواسته را تشخیص دهد و تولید را در محدوده الزامات اتصال از شبکه جدا کند.
آزمون ضد جزیره‌ای با آزمایش ساده قطع برق ساختمان یکسان نیست؛ شرایط تطبیق تولید و مصرف، رفتار بار RLC، نقطه کوپل مشترک و اثر کنترل‌های اینورتر بر تشخیص باید بررسی شوند. مرجع فرآیند آزمون انطباق در بسیاری از کاربردها IEEE 1547.1 است و مقدار نهایی زمان و روش پذیرش باید از کد شبکه و تأییدیه همان اینورتر استخراج شود.

رفتار شبکه هنگام باز شدن کلید PCC

نقطه اتصال مشترک یا PCC مرزی است که در آن عملکرد حفاظت، کنتور و رله‌های شبکه بررسی می‌شود. وقتی کلید بالادست باز می‌شود، ولتاژ و فرکانس جزیره به توازن توان اکتیو و راکتیو بین بار و اینورتر وابسته خواهد بود. اگر عدم‌تعادل زیاد باشد، تغییرات ولتاژ/فرکانس ممکن است سریعاً سبب قطع شود؛ اما در شرایط تطبیق نزدیک، تشخیص صرفاً با آستانه‌های ساده دشوارتر است.
به همین دلیل، دیدن خاموشی اینورتر پس از یک قطع شبکه طبیعی، اثبات قبولی تمام سناریوهای آزمون Anti-Islanding نیست. گزارش آزمون باید مدل، نسخه نرم‌افزار، حالت کنترلی، مجموعه بار آزمون و زمان خاموشی اندازه‌گیری‌شده را در شرایط تعریف‌شده ثبت کند.

روش‌های غیرفعال و فعال تشخیص

روش‌های غیرفعال، تغییرات ولتاژ، فرکانس، نرخ تغییر فرکانس یا فاز را پایش می‌کنند. این روش‌ها ساده‌ترند اما ممکن است در شرایط تعادل نزدیک بار و تولید، ناحیه غیرقابل تشخیص داشته باشند. روش‌های فعال با تزریق اغتشاش کنترل‌شده و مشاهده پاسخ شبکه، جزیره شدن را تشخیص می‌دهند.
در شبکه‌های دارای چند اینورتر، برهم‌کنش روش‌های فعال، فیلترهای توان و تنظیمات Grid-Support می‌تواند مهم باشد. فعال‌کردن دلخواه یک الگوریتم یا تغییر آستانه فقط به قصد رسیدن به نتیجه مطلوب آزمون، بدون بررسی الزامات اتصال و گواهی سازنده قابل توصیه نیست.

بار RLC و شرایط دشوار آزمون

در آزمون انطباق معمول، بار تشدیدی RLC برای نزدیک کردن مصرف اکتیو و راکتیو به خروجی اینورتر تنظیم می‌شود. ضریب کیفیت Q، فرکانس تشدید و نسبت توان بار به توان اینورتر بر رفتار پس از قطع شبکه تأثیر می‌گذارند. تجهیزات آزمون باید به‌طور مناسب ایزوله، حفاظت و کالیبره شده باشند.
برای نمونه، اگر اینورتر ۵۰ کیلووات خروجی داشته باشد و بار محلی در همان لحظه تقریباً ۴۹٫۵ کیلووات مصرف کند، عدم‌تعادل اکتیو فقط نیم کیلووات یا حدود یک درصد است. این مثال صرفاً حساسیت مسئله را نشان می‌دهد و مشخصات آزمون استاندارد را تعیین نمی‌کند. ظرفیت و پیکربندی مجموعه RLC باید طبق روش مصوب محاسبه شود.

زمان عملکرد و خواندن نتیجه آزمون

زمان عملکرد معمولاً از لحظه باز شدن تجهیز جداساز تا توقف تزریق مؤثر جریان یا تحقق معیار آزمون اندازه‌گیری می‌شود. زمان ثبت‌شده باید با حد مجاز الزام محلی مقایسه شود، نه یک عدد جهانی ثابت. تأخیر رله، کنتاکتور و ثبت‌کننده داده می‌تواند در گزارش اثر بگذارد.
برای تشخیص نتیجه نامعتبر، هم‌زمانی کانال‌های ولتاژ، جریان و فرمان قطع را بررسی کنید. اگر نرخ نمونه‌برداری یا ساعت تجهیزات متفاوت باشد، یک رویداد سریع ممکن است با خطای زمانی قابل توجه تحلیل شود. نسخه Firmware و Grid Code Profile نیز باید جزو گزارش باشند.

تفاوت قطع حفاظتی و Ride-Through

در برخی اختلال‌های کوتاه‌مدت شبکه، اینورتر ملزم به باقی‌ماندن متصل و عبور از افت یا افزایش ولتاژ است؛ در حالت جزیره ناخواسته باید مطابق الزامات جدا شود. این دو عملکرد ظاهراً متضادند اما با شرایط و منطق متفاوت تعریف می‌شوند و تنظیمات آن‌ها نباید بدون مطالعه هماهنگ شوند.
اگر اینورتر در یک آزمایش افت ولتاژ بی‌دلیل قطع شود، مشکل ممکن است از پروفایل اتصال، تنظیمات ولتاژ/فرکانس یا خود الگوریتم باشد. بررسی ثبت رخدادهای داخلی در کنار شکل موج الکتریکی، مسیر تشخیص را کوتاه می‌کند.

مراحل ایمن آزمون میدانی

آزمون با هماهنگی بهره‌بردار شبکه، مجوز کار، تحلیل خطر و طرح قطع اضطراری انجام می‌شود. نقطه اعمال قطع باید دقیقاً مشخص باشد و هیچ مصرف‌کننده ناخواسته‌ای در جزیره آزمایش قرار نگیرد. تجهیزات اندازه‌گیری با کلاس و پهنای باند مناسب و فرد مسئول ثبت رویداد تعیین شود.
تکرار کورکورانه باز و بسته کردن کلید در نیروگاه فعال می‌تواند برای ترانس، اینورتر و بارهای حساس پیامد داشته باشد. آزمون برقی باید توسط گروه صلاحیت‌دار و مطابق رویه مورد تأیید مالک شبکه انجام شود؛ دستورالعمل سازنده معمولاً گزینه شبیه‌ساز شبکه را برای برخی آزمون‌ها مشخص می‌کند.

چالش چند اینورتر و ذخیره‌ساز

در یک سایت با چند اینورتر، هر واحد ممکن است حفاظت داخلی مستقل داشته باشد و رفتار مجموع مجموعه با آزمایش یک واحد متفاوت شود. در سامانه‌های دارای باتری و اینورتر Grid-Forming نیز باید حالت جزیره مجازِ طراحی‌شده را از جزیره ناخواسته شبکه عمومی تفکیک کرد.
در حالت Microgrid مجاز، انتقال به حالت مستقل با کلید انتقال و کنترلر هماهنگ انجام می‌شود؛ Anti-Islanding برای جلوگیری از تغذیه ناخواسته شبکه بیرونی همچنان مطرح است. استفاده از اصطلاح «اینورتر هیبریدی» به‌تنهایی مشخص نمی‌کند عملکرد مستقل از شبکه مجاز یا ایمن است.

گزارش نهایی و معیارهای پذیرش

گزارش باید دیاگرام اتصال، شماره تجهیزات، تنظیمات فعال، نوع بار، مشخصات سنسورها، روش زمان‌سنجی، شکل موج‌ها و تمام نتایج موفق و ناموفق را شامل شود. هر تغییر Firmware یا تنظیمات حفاظت پس از آزمون می‌تواند نیاز به ارزیابی مجدد ایجاد کند.
تأیید نهایی بر اساس دستورالعمل اتصال محل، استاندارد آزمون مرتبط، گواهی تجهیز و نظر مرجع صاحب‌صلاحیت انجام می‌شود. صرف نمایش «Anti-Islanding: ON» روی صفحه اینورتر، سند قبولی آزمون نیست.

پرسش‌های متداول

آیا اینورتر آنگرید هنگام قطع برق باید خاموش شود؟ در حالت اتصال عادی به شبکه، تغذیه ناخواسته شبکه جداشده مجاز نیست؛ عملکرد دقیق تابع طراحی و پروفایل اتصال است. آیا می‌توان حفاظت را برای جلوگیری از خاموشی غیرفعال کرد؟ خیر؛ این کار می‌تواند خطر ایمنی و عدم انطباق جدی ایجاد کند.
آیا آزمون کارخانه برای هر پروژه کافی است؟ گواهی نوع تجهیز مهم است، اما ممکن است مقررات محل، راه‌اندازی و کنترل تنظیمات در سایت را نیز مطالبه کند. تفاوت نسخه Firmware یا آرایش اتصال باید در پرونده لحاظ شود.

منابع

  1. IEEE 1547.1-2020, Conformance test procedures for DER — IEEE
  2. IEC 62548-1:2023, PV arrays design — IEC

دیدگاه‌ها

0 دیدگاه تأییدشده

به این مطلب امتیاز دهید

هنوز امتیازی ثبت نشده است.

امتیاز خود را انتخاب کنید

هنوز دیدگاه ای ثبت نشده است.