رفتن به محتوای اصلی
مقاله تخصصی

نویز اینورتر و ترانسفورماتور نیروگاه خورشیدی؛ اندازه‌گیری dB(A) و کنترل صدا

منابع صدای ترانس، فن اینورتر و سامانه خنک‌کاری، اندازه‌گیری فشار صوت، ترکیب لگاریتمی منابع و راهکارهای کاهش نویز.

بازدید: ۵ تاریخ انتشار: ۶ دقیقه مطالعه دقیقه

خلاصه فنی

منابع صدای ترانس، فن اینورتر و سامانه خنک‌کاری، اندازه‌گیری فشار صوت، ترکیب لگاریتمی منابع و راهکارهای کاهش نویز.

منشأ صدای نیروگاه فتوولتائیک

خود ماژول خورشیدی در حالت معمول صدای مکانیکی محسوسی تولید نمی‌کند. در مقابل، فن خنک‌کننده اینورتر، ترانسفورماتور، پمپ سرمایش مایع، HVAC کانتینر باتری و تجهیزات کلیدزنی ممکن است منابع صوت باشند. صدای قابل شنیدن در ساعات روشنایی و شب متفاوت است، زیرا بار تجهیزات و نویز محیط تغییر می‌کند.
ترانسفورماتور حتی در بی‌باری می‌تواند به علت مغناطیس‌شوندگی هسته صدای ممتد داشته باشد. بار و هارمونیک‌ها ممکن است مؤلفه‌های صوتی دیگری ایجاد کنند. برای طراحی سایت نزدیک منطقه مسکونی باید صدای همه منابع و محل گیرنده‌ها در نظر گرفته شود.

dB، dB(A) و توان صوتی را اشتباه نگیریم

دسی‌بل مقیاس لگاریتمی است. dB(A) سطح صوت با وزن‌دهی فرکانسی A را گزارش می‌کند و با درک عمومی شنوایی انسان ارتباط دارد. Sound Power ویژگی منبع است، در حالی که Sound Pressure در موقعیت دریافت به فاصله، محیط، بازتاب و موانع وابسته است.
برچسب ۶۵ dB(A) یک اینورتر بدون فاصله اندازه‌گیری و شرایط بار، برای برآورد نویز مرز زمین کافی نیست. استاندارد IEC 60076-10 شیوه اندازه‌گیری سطح صوت ترانس و تجهیزات خنک‌کننده را توصیف می‌کند و روش اندازه‌گیری کارخانه با اندازه‌گیری در سایت یکسان نیست.

جمع صدای چند دستگاه

چون دسی‌بل لگاریتمی است، دو دستگاه مستقل با سطح یکسان ۶۰ dB(A) در یک نقطه، در حالت تقریب بدون هم‌بستگی به حدود ۶۳ dB(A) می‌رسند، نه ۱۲۰ dB(A). جمع عمومی از رابطه L_total=10 log10(Σ10^(Li/10)) محاسبه می‌شود.
مثال دیگر: اگر سه منبع با ۵۵، ۵۸ و ۶۱ دسی‌بل در یک نقطه سهم داشته باشند، جمع تقریبی برابر ۶۳٫۸ dB است. این فقط جمع سطح‌ها در همان نقطه با فرض شرایط قابل‌مقایسه است؛ برای پیش‌بینی در فاصله جدید باید انتشار صوت مدل شود.

فاصله، موانع و بازتاب صدا

در میدان آزاد برای منبع نقطه‌ای ایده‌آل، دو برابر شدن فاصله می‌تواند افت تقریبی ۶ دسی‌بل ایجاد کند. در واقعیت، بازتاب دیوار، سطح سخت زمین، پناهگاه تجهیزات و آرایش ردیف‌ها این رفتار را تغییر می‌دهند. منابع خطی یا بزرگ نیز با قانون منبع نقطه‌ای همیشه توصیف نمی‌شوند.
قرار دادن ترانس در گوشه بسته ممکن است صدا را به‌سمت خانه‌های مجاور بازتاب دهد. اگر یک مانع آکوستیکی لازم باشد، ارتفاع و محل آن باید خط دید صوتی، تهویه و دسترسی تعمیر را هم‌زمان رعایت کند.

روش اندازه‌گیری قابل دفاع در سایت

اندازه‌گیری باید با صداسنج کالیبره، محل مشخص میکروفن، زمان، وضعیت بار، جهت باد و نویز پس‌زمینه انجام شود. ثبت نقاط مرزی در روز و شب و طی ظرفیت‌های متفاوت نیروگاه به شناخت سناریوی بدبینانه کمک می‌کند. در بعضی پروژه‌ها تحلیل باند اکتاو یا فرکانس پایین نیز اهمیت دارد.
اگر نویز زمینه نزدیک نویز دستگاه باشد، سهم واقعی دستگاه باید با روش معتبر تفکیک شود؛ کم کردن ساده عددهای dB از هم مجاز نیست. جایگاه تجهیزات روشن و خاموش باید در گزارش مشخص شود.

صوت ترانس و تجهیزات خنک‌کننده

صدای پایه هسته ترانس با فرکانس شبکه و هارمونیک‌های آن مرتبط است؛ صدای فن و پمپ ویژگی پهن‌باند متفاوتی دارد. بنابراین نصب عایق صوتی مناسب برای صدای فن الزاماً بر صدای تونال هسته اثر مشابه ندارد. انتخاب راهکار باید بر اساس طیف و مکان منبع انجام شود.
در خرید ترانس، علاوه بر راندمان و تلفات، سطح توان صوتی تضمینی در شرایط آزمون و وضعیت فن‌ها قابل درخواست است. مقایسه دو سازنده با واحد و شرایط متفاوت می‌تواند نتیجه نادرست بدهد.

راهکارهای کاهش نویز بدون آسیب به سرمایش

انتخاب تجهیزات کم‌صدا، تغییر مکان و جهت، نصب محافظ آکوستیکی، کنترل دور فن در محدوده مجاز سازنده و طراحی مسیر جریان هوا از گزینه‌ها هستند. افزودن پوشش فومی بدون توجه به ایمنی آتش، گرما و دسترسی سرویس می‌تواند از خود نویز خطرناک‌تر باشد.
نویز زیادِ تازه ایجادشده گاهی نشانه خرابی یاتاقان فن، لرزش سازه یا اتصال مکانیکی شل است. در این حالت تعمیر علت بهتر از اضافه کردن مانع صوتی روی دستگاه معیوب است.

مثال تصمیم‌گیری جانمایی

فرض کنید سایت دو محل نصب ترانس دارد. در محل اول خط دید مستقیمی به خانه مجاور وجود دارد، اما در محل دوم یک ساختمان خدماتی بین ترانس و گیرنده قرار می‌گیرد. اگر راه دسترسی و تهویه هر دو مناسب باشند، محل دوم ممکن است مواجهه صوتی را کم کند؛ مقدار واقعی باید با مدل یا اندازه‌گیری تعیین شود.
یک عدد نویز از دفترچه به‌تنهایی نتیجه مجوز محیطی نیست. معیار پذیرش باید از مقررات محلی، محدوده کاربری زمین و شرایط قرارداد استخراج شود.

روش جمع لگاریتمی صدا و سناریوی چند تجهیز

ترازهای فشار صوت را نباید به‌صورت عددی جمع کرد. رابطه ترکیب چند منبع برابر ۱۰ ضربدر لگاریتم مجموع توان‌های دهِ تراز تقسیم بر ۱۰ است. دو دستگاه مستقل با تراز برابر ۶۵ dB(A) در نقطه اندازه‌گیری، در فرض هم‌زمانی و شرایط مشابه، تراز ترکیبی نزدیک ۶۸ dB(A) ایجاد می‌کنند.
در میدان آزاد و برای منبع نقطه‌ای دور از بازتاب، دو برابر شدن فاصله می‌تواند تقریباً ۶ دسی‌بل کاهش ایجاد کند. این قاعده برای منبع خطی، دیوار بازتابنده، باد شدید، زمین سخت یا نزدیکی به تجهیزات بزرگ لزوماً معتبر نیست.
چند ترانسفورماتور، اینورتر و سیستم سرمایش BESS باید در سناریوهای بار بیشینه، شب آرام و تغییر دور فن‌ها بررسی شوند. ریشه صدای غالب همیشه دستگاهی نیست که در بازدید روزانه نزدیک‌ترین صدا را ایجاد می‌کند.

روش برداشت و کنترل کیفیت اندازه‌گیری صوت

پیش از برداشت باید محل میکروفن، ارتفاع، فاصله تا تجهیزات، سرعت و جهت باد، بار دستگاه‌ها و صدای زمینه ثبت شود. برای منابع دارای مؤلفه تناوبی مانند هوم ترانس، ثبت طیف یک‌سوم اکتاو در کنار LAeq می‌تواند در یافتن منشأ صدا مؤثر باشد.
برداشت باید در شرایطی انجام شود که تجهیزات واقعاً کار کنند؛ اندازه‌گیری در هنگام خاموشی اینورترها تصویری از نویز عملیاتی روزانه نیست. برای نویز شبانه، فن تهویه، ترانس بی‌بار و سایر منابع کمکی ممکن است سهم غالب داشته باشند.
راهکارهای کاهش نویز باید با تهویه و ایمنی سازگار باشند. محصورکردن اینورتر بدون مجرای هوای کافی می‌تواند منجر به Thermal Derating و افزایش خرابی شود. انتخاب مانع، اگزوز صداگیر یا کاهش سرعت فن باید با تأیید سازنده و تحلیل حرارتی همراه باشد.

جمع‌بندی و چک‌لیست

پیش از سفارش تجهیز، سطح صدا و شرایط اندازه‌گیری آن، تعداد دستگاه‌ها، موقعیت گیرنده‌های حساس، عملکرد فن در هوای گرم و معیار محیطی بررسی شوند. پس از نصب، اندازه‌گیری پایه و تغییرات دوره‌ای برای عیب‌یابی به‌کار رود.
صدای نیروگاه عمدتاً از تجهیزات تبدیل و خنک‌کاری می‌آید. تحلیل درست آن ترکیبی از داده منبع، جمع لگاریتمی و مدل انتشار تا گیرنده است؛ کم‌صدا بودن یک دستگاه به معنی بی‌صدا بودن کل مجموعه نیست.

منابع

  1. IEC 60076-10:2016 Determination of Sound Levels — IEC
  2. IEC 60076-10-1 Application Guide — IEC
  3. WHO Environmental Noise Guidelines — WHO

دیدگاه‌ها

0 دیدگاه تأییدشده

به این مطلب امتیاز دهید

هنوز امتیازی ثبت نشده است.

امتیاز خود را انتخاب کنید

هنوز دیدگاه ای ثبت نشده است.